Tổ chức và cá nhân được phép sử dụng công nghệ thuộc sở hữu hợp pháp của mình để góp vốn vào dự án hoặc doanh nghiệp, qua đó biến kết quả nghiên cứu thành tài sản tham gia hoạt động đầu tư.

Sáng 10/12, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Điểm mới quan trọng của luật là cho phép chủ sở hữu công nghệ được góp vốn bằng công nghệ vào dự án đầu tư hoặc doanh nghiệp, nhằm khai thông nguồn lực từ hoạt động khoa học và công nghệ.

Theo quy định, tổ chức, cá nhân có thể góp vốn bằng công nghệ và thực hiện thương mại hóa công nghệ theo pháp luật về khoa học – công nghệ, doanh nghiệp và quản lý tài sản công. Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước, công nghệ được mang góp vốn phải được thẩm định giá theo quy định về giá và xác định rõ quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp trước khi thực hiện.

Nhà nước khuyến khích việc góp vốn bằng các công nghệ được tạo ra từ hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam thông qua hỗ trợ thẩm định giá và xác lập quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp. Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết quy định mới nhằm giải quyết tình trạng nhiều kết quả nghiên cứu chưa được đưa vào ứng dụng, góp phần biến tri thức thành tài sản có thể giao dịch và đầu tư.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu giải trình trước khi Quốc hội thông qua dự án Luật. Ảnh: Hoàng Phong

Luật cũng tiếp tục khẳng định quyền chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ của chủ sở hữu. Bên nhận chuyển giao được quyền cải tiến, phát triển và khai thác công nghệ theo pháp luật về sở hữu trí tuệ và các quy định liên quan.

Danh mục công nghệ được ưu tiên chuyển giao bao gồm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ sạch, công nghệ xanh; công nghệ phục vụ các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm; công nghệ phục vụ quốc phòng, an ninh từ nước ngoài vào Việt Nam cũng như chuyển giao trong nước.

Nhà nước sẽ bố trí nguồn lực thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp và nông thôn, ưu tiên các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, miền núi và hải đảo. Chính phủ được giao nhiệm vụ đẩy mạnh thu hút công nghệ tiên tiến, công nghệ cao từ nước ngoài vào Việt Nam và khuyến khích chuyển giao công nghệ từ Việt Nam ra quốc tế.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài chuyển giao công nghệ giúp nâng cao năng lực tiếp thu và làm chủ công nghệ của Việt Nam sẽ được hưởng cơ chế ưu đãi. Nhà đầu tư có dự án liên quan đến chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực hoặc phát triển năng lực nghiên cứu – thiết kế – chế tạo tại Việt Nam được hưởng ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai và tín dụng.

Luật cũng bổ sung cơ chế Nhà nước mua quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ để phục vụ quốc phòng, an ninh, y tế, giáo dục, môi trường, phòng chống thiên tai và dịch bệnh, đồng thời phổ biến công nghệ theo hình thức miễn phí, ưu đãi hoặc có điều kiện.

Đối với các dự án sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ gây tác động xấu đến môi trường, việc thẩm định hoặc xin ý kiến về công nghệ là bắt buộc trước khi quyết định đầu tư. Cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp được hưởng ưu đãi chuyển giao công nghệ, đặc biệt với các trường hợp sử dụng ngân sách nhà nước.

Nguồn: VnExpress